Ἀχιλλεὺς Τζάρτζανος - Γραμματικὴ τῆς νέας Ἑλληνικῆς γλώσσης τῆς ἁπλῆς καθαρευούσης

Σχηματισμὸς καὶ κλίσις τῶν ῥημάτων

 

Α´. Βαρύτονα ῥήματα

§ 199. Πρὸς σχηματισμὸν τῶν συνθέτων ἢ περιφραστικῶν τύπων τοῦ ῥήματος χρησιμοποιοῦνται:

1) τὰ μόρια: «θά», «νὰ» καὶ «ἄς».

2) τὰ ῥήματα «ἔχω, εἶμαι, θέλω», τὰ ὁποῖα διὰ τοῦτο λέγονται βοηθητικὰ ῥήματα.

 

 

§ 200. Ἐκ τῶν βοηθητικῶν ῥημάτων τὸ «εἶμαι» εἶναι ῥῆμα ἀνώμαλον, ὁ δὲ ἐνεστὼς καὶ ὁ παρατατικὸς αὐτοῦ κλίνονται ὡς ἑξῆς:

 

 

 

    Τοῦ τύπου τῆς προστακτικῆς «ἔστω» χρῆσις γίνεται:

• πρῶτον, ἐπὶ παραχωρήσεως ἢ συγκαταθέσεως: «ἔστω καὶ πτωχός».

• δεύτερον, εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν μαθηματικῶν: «ἔστω ἡ εὐθεῖα ΑΒ»· «ἔστωσαν τὰ τρίγωνα ΑΒΓ καὶ ΔΕΖ».

    Τοῦ τύπου «εἶναι» ὡς ἀπαρεμφάτου χρῆσις γίνεται μόνον ὡς οὐσιαστικοῦ μετὰ τοῦ ἄρθρου «τό»· π.χ. «ὁ Θεὸς μᾶς ἔδωκε τὸ εἶναι».

 
 

§ 201. Ὡς μέλλων τοῦ ῥήματος «εἶμαι» ἐκτὸς τοῦ «θὰ εἶμαι» λαμβάνεται καὶ ὁ μέλλων τοῦ ῥήματος «ὑπάρχω» (θὰ ὑπάρχω, θὰ ὑπάρξω). Ἐκ τοῦ αὐτοῦ δὲ ῥήματος «ὑπάρχω» δανείζεται τὸ ῥῆμα «εἶμαι» καὶ τοὺς ἄλλους χρόνους του, ἤτοι: τὸν ἀόριστον (ὑπῆρξα), τὸν παρακείμενον (ἔχω ὑπάρξει) καὶ τὸν ὑπερσυντέλικον (εἶχον ὑπάρξει).

    Ὡς ἀόριστος τοῦ ῥήματος «εἶμαι» λαμβάνεται καὶ τοῦ ῥήματος «γίνομαι» ὁ ἀόριστος «ἐγενόμην ἢ ἔγινα»: «ἡ συμφορὰ ὑπῆρξε μεγάλη»· «ἐγένετο (ἔγινε) αἴτιος μεγάλης συμφορᾶς».

 

 

 


ΠΗΓΗ

Τζάρτζανος Ἀ., γραμματικὴ τῆς νέας Ἑλληνικῆς γλώσσης τῆς ἁπλῆς καθαρευούσης, ἐκδόσεις «Κακουλίδης», ἔκδοσις Β´ μὲ πολλὰς διορθώσεις καὶ συμπληρώσεις, Ἀθῆναι, 1945, σελ. 98-99.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Διατροφὴ καὶ Μεταβολισμὸς - Πέψη πρωτεϊνῶν | Μεταβολικὰ προϊόντα ἀμινοξέων | Ἰσοζύγιο ἀζώτου

Εικόνα
    Ἡ πέψη τῶν πρωτεϊνῶν λαμβάνει χώρα μὲ ὑδρόλυση τῶν πεπτιδικῶν δεσμῶν μεταξὺ τῶν ἀμινοξέων. Τὰ πρῶτα ἔνζυμα ποὺ δροῦν σὲ πρωτεΐνες τῆς τροφῆς εἶναι οἱ ἐνδοπεπτιδάσες: ἡ πεψίνη στὸ γαστρικὸ ὑγρό· ἡ θρυψίνη, ἡ χυμοθρυψίνη καὶ ἡ ἐλαστάση στὸ λεπτὸ ἔντερο. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συνδυαστικῆς δράσης τῶν ἐνδοπεπτιδασῶν εἶναι ὅτι τὰ μεγάλα μόρια πρωτεΐνης ὑποδιαιροῦνται σὲ ἕναν ἀριθμὸ μικροτέρων πολυπεπτιδίων μὲ ἕνα μεγάλο ἀριθμὸ «ἀμινο-» καὶ «καρβοξυ-» ἄκρων, γιὰ νὰ δράσουν οἱ ἐξωπεπτιδάσες. (Κουτελιδάκης κ.ἄ., 2019).       ΠΡΩΤΕΪΝΙΚΑ ΠΕΠΤΙΚΑ ΕΝΖΥΜΑ   ΕΝΔΟΠΕΠΤΙΔΑΣΕΣ • Πεψίνη Ἔκκριση ἀπό: γαστρικὸ βλεννογόνο. Εἰδίκευση: ἀρωματικὰ ἀμινοξέα (φαινυλαλανίνη, τυροσίνη, τρυπτοφάνη), λευκίνη ἢ μεθειονίνη.   • Θρυψίνη Ἔκκριση ἀπό: πάγκρεας. Εἰδίκευση: λυσίνη ἢ ἀργινίνη.   • Χυμοθρυψίνη Ἔκκριση ἀπό: πάγκρεας. Εἰδίκευση: ἀρωματικὰ ἀμινοξέα (φαινυλαλανίνη, τυροσίνη, τρυπτοφάνη).   • Ἐλαστάση Ἔκκριση ἀπό: πάγκρεας....
Διαβάστε περισσότερα

Ἀσφάλεια καὶ Ποιότητα τροφίμων - Οἱ 7 ἀρχὲς τοῦ “H.A.C.C.P.”

Εικόνα
    Τὸ “ H . A . C . C . P .” ( Hazard Analysis & Critical Control Points ) εἶναι ἕνα προληπτικὸ σύστημα ποὺ ὡς στόχο ἔχει τὸν ἐντοπισμὸ ὅλων τῶν δυνητικῶν κινδύνων ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ προκαλέσουν βλάβη στὴν ὑγεία τοῦ καταναλωτῆ καὶ τὸν καθορισμὸ τῶν κρισίμων σημείων τῆς παραγωγικῆς διαδικασίας ποὺ οἱ κίνδυνοι αὐτοὶ θὰ ἦταν δυνατὸ νὰ ἐξαλειφθοῦν ἢ νὰ μειωθοῦν σὲ ἀποδεκτὰ ἐπίπεδα. (Ἀμβροσιάδης, 2005).     Ἡ ἀνάπτυξη τοῦ συστήματος “ H . A . C . C . P .” ξεκίνησε ἀπὸ τὴν ἑταιρεία “Pillsbury” σὲ συνεργασία μὲ τὴν Ἀμερικανικὴ Ἐπιτροπὴ Ἀεροναυτικῆς καὶ Διαστήματος (“ N . A . S . A .”) καὶ τῶν ἐργαστηρίων τοῦ Ἀμερικανικοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ἀεροπορίας. Ἀρχικῶς, προτάθηκε ὡς ἕνα προαιρετικὸ σύστημα γιὰ τὴν διαχείριση τῆς ἀσφάλειας τῶν τροφίμων τῶν ἀστροναυτῶν στὸ διάστημα, οὕτως ὥστε νὰ ἀποφευχθοῦν τροφικὲς δηλητηριάσεις. Ἐν συνεχείᾳ, προτάθηκε ἡ ἐνσωμάτωσή του σὲ βιομηχανίες τροφίμων. Ὡστόσο, ἡ ἐνσωμάτωση τοῦ “ H . A . C . C . P .” στὴν νομοθεσία πολλῶν ...
Διαβάστε περισσότερα

Ἐπεξεργασία καὶ Συντήρηση τροφίμων - Ἀλλοιώσεις κονσερβῶν

Εικόνα
  Ἀλλοιώσεις κονσερβῶν     Ἡ διόγκωση μιᾶς κονσέρβας μπορεῖ νὰ ὀφείληται σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς παρακάτω λόγους (Μπλούκας, 2017): • σὲ μικροβιολογικὴ ἀλλοίωση· εἰδικώτερα, στὰ προϊόντα χαμηλῆς ὀξύτητας μὲ pH > 4,5 ἡ διόγκωση τῶν κονσερβῶν μπορεῖ νὰ ὀφείληται στὴν ἀνάπτυξη θερμοφίλων σπορογόνων βακτηρίων ποὺ παράγουν ἀέρια, τὰ ὁποῖα ἐπέζησαν τῆς θερμικῆς ἐπεξεργασίας καὶ πολλαπλασιάσθηκαν, ἐπειδὴ ἡ ψύξη τοῦ προϊόντος ἦταν βραδεῖα ἢ τὸ προϊὸν διατηρήθηκε σὲ περιβάλλον μὲ ὑψηλὲς θερμοκρασίες· ἐπ’ ἴσης, μπορεῖ νὰ ὀφείληται σὲ πλῆθος ἄλλων βακτηρίων, τὰ ὁποῖα εἰσῆλθαν στὴν κονσέρβα μετὰ τὴν θερμικὴ ἐπεξεργασία, συνήθως στὴν διάρκεια τῆς ψύξης, ἂν ἡ κονσέρβα παρουσιάζῃ ἐλαττωματικὴ διπλῆ ῥαφὴ ἢ μικροσκοπικὲς διαρροὲς ἢ τὸ νερὸ ψύξης δὲν εἶναι χλωριωμένο. • στὴν ἐσωτερικὴ διάβρωση τῆς κονσέρβας καὶ τὴν παραγωγὴ ὑδρογόνου , ἡ ὁποία παρατηρεῖται συνήθως σὲ ἰσχυρῶς ὄξινα τρόφιμα ( pH ≤ 4,5)· ἡ παρουσία τοῦ ὑδρογόνου ἀνιχνεύεται εὐκόλως, ἂν τὸ ἀέριο συγκεντρωθῇ σὲ γυάλιν...
Διαβάστε περισσότερα